Concepten & Iteraties

Het iteratieproces

We werden geïnspireerd door het feit dat rouwkaarten vaak erg onpersoonlijk zijn, terwijl dit vaak, vooral voor mensen die iets verder weg staan, het laatste is wat ze zullen krijgen/herinneren van de overleden persoon. Met deze gedachte ontstond het eerste idee:

1.

Een rouwkaart of gedachtenisprentje met een Augmented Reality (AR) video. De AR-techniek geeft het concept een modern tintje, maar geeft ook een levendige beleving bij een rouwkaart.  De AR video zou bijvoorbeeld een laatste boodschap of een levensverhaal kunnen bevatten van de persoon die is overleden.

Wat later in het onderzoek vonden we een bedrijf die daadwerkelijk AR video’s als laatste boodschappen maakt: Your Legacy. In het hoofdstuk ‘Vergelijkbare projecten’ wordt dit uitgebreid beschreven. 

 

In principe zou iedereen van bovenstaand concept gebruik kunnen maken, maar dit geeft een te brede doelgroep. Omdat we graag wat willen betekenen voor nabestaanden hebben we gekeken naar de vraag: wie houd zich eigenlijk bezig met iets persoonlijks achterlaten voor zijn nabestaanden? We hebben er voor gekozen onze doelgroep te specificeren naar ongeneeslijk zieken, omdat zij eigenlijk een laatste ‘kans’ hebben om nog wat te regelen, nadat ze te horen hebben gekregen dat ze ongeneeslijk ziek zijn. 

 

Na wat dieper onderzoek gedaan te hebben naar ongeneeslijk zieken kwam naar voren dat mensen het lastig vinden om een gesprek te voeren over de dood. Overheidswebsite ‘www.overpalliatievezorg.nl’ heeft een hele pagina aan gewijd aan tips en ervaringen over het voeren van dit gesprek. Hierbij wordt er gepraat over laatste wensen, hoe je het einde van je leven wil invullen en met welke mensen je dit wil doen. Ook praten over uitvaartwensen kan voorkomen dat nabestaanden voor moeilijke, emotionele keuzes komen te staan na het overlijden van de zieke. In verschillende bronnen werd er gepraat over ‘The Talk’, wanneer er werd verwezen naar deze gesprekken. Omdat het voeren van deze gesprekken veel rust geeft bij de zieke, wilden we ze wat gemakkelijker maken door een aantal nieuwe ideeën:

2.

Een spel dat zieken met zijn naasten kan spelen, waarbij vragenkaartjes het gesprek op gang moeten brengen. 

3.

Een inspirerend doe-boekje waarin een zieke al zijn wensen en behoeften kan opschrijven en kan overhandigen aan zijn naasten. Soms is schrijven makkelijker dan praten.

4.

Een applicatie in plaats van een doe-boek van bovenstaand idee.

Er bestaat een applicatie genaamd ‘Stervensdruk’ waarin iemand zijn wensen voor zijn uitvaart kan beschrijven.

 

Zoals eerder beschreven maakte Nel Kleverlaan ook gebruik van een vergelijkbaar ‘invulboekje’. Dit kwam pas later in het onderzoek naar voren. 

 

Na verder onderzoek bleek ook dat wanneer iemand komt te overlijden, nabestaanden ontzettend veel werk hebben bij het regelen van een afscheid. Er is namelijk enorm veel te doen, in een hele korte tijd. Een uitvaartondernemer helpt hier natuurlijk bij, maar we wilden de nabestaanden nog verder ontzorgen en de mogelijkheid geven dit afscheid te personaliseren (in samenwerking met de zieke): 

 

5.

Een platform waarbij een zieke zelf media aanlevert, wat zijn nabestaanden vervolgens kunnen gebruiken bij het creëren van het afscheid. Deze media zou bijvoorbeeld een levensverhaal kunnen zijn, of bijvoorbeeld foto’s of misschien een videoboodschap. Ook kan de zieke zijn uitvaartwensen aangeven, zodat zijn nabestaanden deze keuze niet meer voor hem hoeven te maken. Zo worden de nabestaanden ontzorgd en creëren ze samen met de overledene het afscheid. Dit maakt het extra persoonlijk.

Een ander idee voor het ontzorgen van nabestaanden kwam samen met het inzicht dat zieken zich vaak nutteloos en schuldig voelen over de zorg die ze nodig hebben en het verdriet dat ze meebrengen. Het gebruiken van idee 5 zou dit nutteloze gevoel kunnen verlichten. Idee 6 zou hier ook aan kunnen bijdragen:

6.

Op dit platform kunnen maatschappelijke opdrachten geplaatst worden, die zieken kunnen uitvoeren om zo bijvoorbeeld geld in te zamelen voor goede doelen.

Idee 6 – Platform met maatschappelijke opdrachten

We zijn ook langs een aantal andere interessante platformen gekomen die ons op ideeën hebben gebracht. Zo is www.condoleance.nl een online openbaar register waarop mensen condoleances kunnen posten, waar iedereen op kan reageren. Afscheid.online maakt rouwadvertenties die in kranten staan digitaal. Facebook maakt gebruik van het toevoegen van een herdenkingsstatus aan het profiel van een overledene.

7.

Door deze drie platformen te combineren, krijg je een platform waarin mensen een gedachtenispagina kunnen aanmaken voor hun overledene, waarin informatie kan worden gedeeld over het afscheid en waar naasten herinneringen en foto’s kunnen delen van de overledene. 

Na verder onderzoek bleek dit ook al te bestaan. Dela heeft een pagina (delen.dela.nl) waarop dit mogelijk is. Dit is verder beschreven in het hoofdstuk ‘vergelijkbare initiatieven’. 

 

Alle bovenstaande ideeën gaan een hoop kanten op en zijn op verschillende groepen en problemen gericht. Na een aantal te hebben weggestreept, kwamen we op twee kernideeën:

8.

Het communicatie concept, waarbij we ons richten op het gesprek tussen de zieke en zijn omgeving (“The Talk”) over zijn wensen en behoeften, zodat uiteindelijk de nabestaanden geen moeilijke en emotionele keuzes hoeven te maken tijdens hun rouwproces.

9.

Het emotionele nalatenschap concept, waarbij we ons richten op wat een zieke nalaat aan zijn omgeving, wat de nabestaanden uiteindelijk zal helpen in hun rouwproces.

We zijn gestart met een onderzoek naar nalatenschap. Tijdens het breedteonderzoek naar de doelgroep kwamen er meerdere problemen naar voren, zoals een groot communicatieprobleem tussen arts en patiënt, maar ook het praten over de dood door een zieke met zijn naasten (“The Talk”). Uiteindelijk is er toch voor gekozen om niet verder onderzoek te doen naar dit communicatieprobleem, maar hier slechts rekening mee te houden in het ontwerpen van een multimediatoepassing voor het creëren van een emotionele nalatenschap. 

 

Bovenstaand model is gecreëerd om te helpen met het maken van een definitieve keuze tussen idee 8 en idee 9. Er is een afweging gemaakt tussen het ‘afscheid concept’ en het ‘nalatenschap concept’. We hebben de verschillende doelgroepen en hun bijbehorende taken weergegeven. Hieruit bleek dat het in stand houden van herinneringen het belangrijkst is. 

 

We denken dat dit meer positieve impact kan hebben op beide partijen en dat we in dit onderwerp, als ontwerpers, zo meer kunnen betekenen voor hen.

 

Het belangrijkste element, het in stand houden van een persoon en herinneringen, draagt het meest bij aan een verwerking van een emotioneel trauma van verlies.

 

Er is dus gekozen voor het concept dat zich richt op het verbinden van zieke en naaste, ook na het overlijden. Dit wordt gedaan door het bouwen van een platform waar zieken een emotionele nalatenschap kunnen creëren voor hun naasten. Met het verbinden van zieken met nabestaanden in ons achterhoofd, kwam als eerst het volgende idee naar voren:

10.

Een platform waarin een zieke persoonlijke videoboodschappen kan opnemen en kan achterlaten voor zijn nabestaanden.

Idee 10 – Interface optie voor het opnemen van video’s.

We vonden ‘Send by an angel’, die brieven en video’s bewaard voor nabestaanden. Send by an angel is verder uitgewerkt in het hoofdstuk ‘Vergelijkbare initiatieven’. Omdat dit toch vrij beperkt is en mensen misschien wel meer willen achterlaten dan een video, hebben we dit idee verder uitgebreid. 

 

Hierop gebaseerd zijn de volgende eerste twee concepten ontwikkeld. Deze twee concepten vormen uiteindelijk de basis voor het eindproduct.

Concept A:

Online Platform

Het concept

Via het platform kunnen mensen eenvoudig hun emotionele nalatenschap creëren. Ze registreren zich op de website en kunnen vervolgens verschillende nalatenschaps-‘mapjes’ aanmaken. Deze mapjes kunnen foto’s, video’s, audiobestanden of tekst bevatten. Per mapje kun je aangeven voor wie deze bedoeld is en wanneer deze moeten worden vrijgegeven (bijv. na overlijden van de maker of op een verjaardag van de ontvanger). Er wordt een vertrouwenspersoon aangesteld die aangeeft wanneer de maker is overleden, zodat de ontvangers een mail kunnen ontvangen met een inlogcode. Met deze code kunnen ze inloggen op het online platform en hun persoonlijke mapjes bekijken die de maker voor hen heeft achtergelaten.

Feedback op het concept

We hebben een aantal mensen gevraagd om het prototype te doorlopen in Adobe XD. Er is gevraagd om vooral naar het concept te kijken en niet zozeer naar de User Experience. Er wordt positief op het concept gereageerd. K. (een jongen die vorig jaar zijn moeder heeft verloren) geeft aan dat hij een soort leegte voelde toen ze weg viel uit zijn leven. Hij denkt dat het hem ontzettend geholpen zou hebben als hij een berichtje van haar had gehad waarin ze zou zeggen dat ze van hem hield en trots op hem was. De vorm had niet uitgemaakt.

“Bij dit concept lijkt het mij heel rustgevend dat degene die gaat overlijden zelf de regie in handen houdt, wie er benaderd wordt en t.z.t.inzage krijgt.”

– Ingrid Kooyman, inloophuis de Honingraad

Er worden nog hier en daar vraagtekens bij gezet: 

  • Is de uitstraling niet te vrolijk?
  • Weten mensen wel wat ze willen schrijven/zeggen/nalaten of hebben ze hier hulp bij nodig?
  • Is het wel oké om hier geld mee te verdienen? 
  • Kun je mensen wel zomaar mails sturen met het bericht dat ze iets nagelaten hebben gekregen? 
  • Hoe ga je mensen helpen die niet meer in staat zijn om zelf een computer te gebruiken? 

Ook worden er extra ideeën geopperd:

  • De mogelijkheid om de inhoud te delen met een notaris zodat het officieel kan worden vastgelegd.
  • De mogelijkheid geven om al de nalatenschap vrij te geven wanneer iemand bijvoorbeeld in coma ligt en nog niet daadwerkelijk is overleden (en er dus nog geen overlijdensakte is).

En wordt er feedback gegeven:

  • “Bij dit concept lijkt het mij heel rustgevend dat degene die gaat overlijden zelf de regie in handen houdt, wie er benaderd wordt en t.z.t.inzage krijgt.”
  • “Tof, eigenlijk digitaliseer je hiermee alles wat veel mensen ook op papier doen. Maar kun je meer ‘automatiseren’ qua data die degene ingeeft als belangrijk. Dus mooi.”

Voordelen

  • De gebruiker heeft weinig fysieke kracht nodig om een online platform te kunnen bedienen.
  • Alles wat gemaakt wordt in het platform is gemakkelijk te dupliceren (en is dus gemakkelijk aan meerdere mensen na te laten).
  • Nieuwe gebruiker kan eenvoudig beginnen.
  • Makkelijker feedback te ontvangen en gebruik te tracken. In de toekomst is dat handig voor optimalisatie.

Nadelen

  • Een platform is moeilijk te realiseren
  • De website moet ontzettend goed beveiligd worden, want alle gegevens zijn privé.
  • Alles is digitaal. Je kunt het niet vasthouden en heeft dus minder emotionele waarde.

Online Platform – Mindmap over de verschillende functies en ontwerp criteria

Reflectie op het concept

  • Het is een geheel digitaal concept. Waarschijnlijk wordt het bouwen hiervan erg complex. 
  • Als het goed zou werken, zou hier eenvoudig verdienmodel omheen gebouwd kunnen worden. 
  • Het kan zijn dat mensen niet goed weten wat ze moeten schrijven/zeggen/nalaten. Dit zouden we in een volgend concept moeten oplossen. 

Concept B:

De Box

Het concept

Met de Box creëert iemand zijn eigen emotionele nalatenschap. Via de website wordt de Box besteld en kan deze worden gevuld met modules. Er zijn verschillende modules, bijvoorbeeld voor het maken voor video’s, het maken van een fotoboek en een speciale module voor wanneer iemand iets wil nalaten aan (jonge) kinderen. De modules bevatten tips & tricks, inspiratie en extra’tjes om het creëren zo gemakkelijk mogelijk te maken. De box wordt thuisgestuurd, waarna het creëren kan beginnen. De Box kan als geheel na worden gelaten, of er kunnen verschillende onderdelen aan verschillende mensen toegewezen worden. De verspreiding van jouw box wordt door de maker zelf geregeld, of door zijn nabestaanden.

Feedback op het concept

  • “Dit concept geeft mij een warm en persoonlijk gevoel. Degenen die het niet in woorden kunnen uitdrukken, komen hier op een andere creatieve manier ook aan bod.”
  • “Zoals ik er zelf naar kijk, spreekt het mijzelf niet heel erg aan vanwege het geknutsel. Vond het meer iets voor vrouwen om het zo maar te zeggen. Misschien een combinatie van concept A en B?”
  • “Nog toffer dan concept A 😉 Ik zou zelf namelijk, hoe digitaal ik ook ben, wel fysiek dingen willen achterlaten. Concept A is mooi, maar je hebt niets tastbaars. Als je meerdere modules kunt combineren (lijkt het wel op) dan zou ik dat doen. Ik zou zelf meer willen zijn dan een website als ik dood ben.”

“Ik zou zelf namelijk, hoe digitaal ik ook ben, wel fysiek dingen willen achterlaten (…) Ik zou zelf meer willen zijn dan een website als ik dood ben.”

– L., kankerpatiënt

Voordelen

  • Er wordt iets fysieks nagelaten, dit geeft extra emotionele waarde.
  • Wij zijn niet (tijdelijk) in bezit van iemands nalatenschap. Wij hebben dus geen verantwoordelijkheid wat betreft beveiliging of bewaring.
  • Het creatief bezig zijn kan ook als therapeutische bezigheid werken voor mensen met een ongeneeslijke ziekte.

Nadelen

  • Het is lastig een echte meerwaarde te creëren waarbij mensen niet het gevoel krijgen dat ze dit zelf ook kunnen. Anders zullen ze het niet aanschaffen.
  • Je kunt elk item maar één keer weggeven (als je fysiek een fotoboek maakt, kun je dat maar aan één iemand/gezin nalaten).
  • Het kan fysiek een te grote inspanning zijn voor iemand met een ziekte om op deze manier een nalatenschap te maken.

De Box – Schets met brainstorm over de functionaliteiten

Reflectie op het concept

De Box geeft mensen een goed gevoel doordat de aspecten van personalisatie echt naar voren komen. Een ongeneeslijk zieke heeft dit echt zelf in elkaar geknutseld. Ook heeft dit concept de optie nog kleine cadeautjes of persoonlijke spulletjes toe te voegen wat het nalatenschap een extra waarde kan geven. 

 

Het probleem is echter dat het concept niet perse een meerwaarde creëert voor de mensen die een nalatenschap willen maken. Vanuit de feedback kregen we de reactie: “Dit kan ik toch ook zelf doen?”. De meerwaarde van het concept is de hulp en inspiratie, maar die was in dit concept nog te beperkt beschikbaar.

Concept C:

De Digitale Box

Het concept

Via een platform kunnen ongeneeslijk zieke mensen zich aanmelden. Zij maken een account waarmee ze online hun emotionele nalatenschap kunnen creëren. Echter krijgen ze in dit concept niet zomaar wat categorieën te zien die ze kunnen maken en kunnen toewijzen aan specifieke personen, maar  maakt de gebruiker online een herinneringsdoos. Ze zien dus al vanaf het begin hoe de doos er uit komt te zien en kunnen deze helemaal naar wens aanpassen. De gebruiker kan deze doos geheel online creëren en vervolgens zelf bestellen. De keuze is dan aan de maker of het nalatenschap voor of na het overlijden wordt overgedragen. 

 

Het eindresultaat is één hoofdbox, die voor de personen is die het dichtst bij de ongeneeslijk zieke persoon staan, zoals een gezin of partner. Er kunnen ook nog extra boxen toegevoegd worden die persoonlijk gericht zijn aan personen buiten de hoofdbox.

Feedback op het prototype

Het beginscherm waarbij de gebruiker kan kiezen voor wie het nalatenschap bedoeld is, is op dit moment nog niet goed vormgegeven. Momenteel lijkt het alsof het bedoeld is om een nalatenschap te creëren voor een groot aantal mensen. Dit is niet wat we willen overbrengen, want voor een emotionele nalatenschap geldt: kwaliteit gaat boven kwantiteit.  

 

Daarnaast hebben de gebruikers het gevoel dat ze de doos flink moeten vullen terwijl ze misschien maar iets kleins willen achterlaten. Dit zal hen een slecht gevoel geven wanneer ze het gevoel hebben dat ze de doos niet volledig kunnen vullen. Door de doos zichtbaar te stellen in de interface lijkt het alsof het veel werk is om zo’n doos samen te stellen. Dit is niet het gevoel wat we willen overbrengen. De lat moet minder hoog lijken, anders zullen gebruikers er niet eens aan beginnen.

 

De interface wordt ingewikkeld wanneer de ongeneeslijk zieke persoon zelf moet kiezen wie welke doos krijgt. Het wordt onoverzichtelijk en financieel niet aantrekkelijk (wanneer de prijs steeds stijgt bij het toevoegen van een nieuwe doos of ontvanger). We zouden ook de ontvangers de keuze kunnen geven of zij de herinneringen fysiek of digitaal willen ontvangen.  

 

Er worden nog hier en daar vraagtekens bij gezet:

 

  • Hoe gaat de fysieke hoofdbox uiteindelijk bij meerdere personen terechtkomen?
  • Moet er ook niet een optie zijn waarin alles digitaal te downloaden is? Zo zijn de items in ieder geval voor altijd bewaard. 
  • Moet er wel één hoofdbox zijn? Kunnen meerdere mensen dezelfde doos ontvangen? En hoe gaat dit dan geregeld worden?

Voordelen

  • Wij kunnen de regie houden over het eindproduct en ervoor zorgen dat dit er altijd esthetisch goed uit ziet. Hierbij streven we naar een waardevolle uitstraling, die er voor zorgt dat iemand de doos graag wil bewaren en zal gebruiken als herinneringsobject.
  • Het kost een gebruiker minder moeite omdat er geen fysieke handelingen hoeven worden te verricht.
  • Nabestaanden worden niet opgezadeld met de kosten.

Nadelen

  • Ingewikkelde interface, kost de gebruiker veel moeite om alles te begrijpen en te kunnen besturen.
  • Door de toevoeging van extra modules kan de aanschafprijs van meerdere dozen snel stijgen. Hierdoor is het minder aantrekkelijk.
  • Doordat de gebruiker de kosten zal moeten dekken, kan het zijn dat hij/zij bepaalde keuzes gaat maken op basis van de prijs. Dat zou de kwaliteit van het nalatenschap kunnen verlagen.
  • Moeilijk te organiseren dat alles bij de juiste personen terecht komt. Meerdere personen worden namelijk aangesproken in de hoofdbox. Dit kunnen we niet garanderen.
  • Er is geen optie om meerdere mensen dezelfde items te laten ontvangen. Het dupliceren van items mist.

Reflectie op concept

Het is een goede combinatie van zowel digitaal als fysiek. Volledig digitaal en volledig fysiek heeft allebei zijn voor en nadelen. Het digitale gedeelte zorgt er voor dat het gemakkelijk online te creëren is, want het kost weinig fysieke inspanning. Daarnaast wordt er overzichtelijk inspiratie geboden.


Het fysieke gedeelte zorgt er voor dat nabestaanden iets tastbaars hebben om te bewaren, wat voor veel mensen toch nog de voorkeur heeft wat betreft emotionele waarde. De items kunnen ze bekijken wanneer ze hier behoefte aan hebben. 


Door alle extra opties en modules wordt het een complex concept. Hierdoor zal het voor een gebruiker langer duren om het geheel te begrijpen, wat het minder gebruiksvriendelijk maakt. Gebruiksvriendelijkheid is juist één van onze hoofd-ontwerpcriteria. 

Het fysiek maken van een herinneringsdoos kan voor iemand die ongeneeslijk ziek is een te grote opgave zijn. Dat is door dit concept redelijk opgelost. Toch blijft het de vraag of het niet nog steeds te veel moeite is. 


In dit concept draait de ontvanger uiteindelijk op voor de kosten. Ze zijn natuurlijk niet verplicht iets aan te schaffen, maar het zou zonde zijn van al het werk van de maker van het nalatenschap. Wellicht wil de ongeneeslijk zieke persoon de nabestaanden ontlasten van deze kosten. Echter hebben de nabestaanden dan geen keuze meer tussen fysiek en/of digitaal. Dit is een terugkerend dilemma. We kunnen een functie maken waarin de maker kan kiezen tussen beide opties. 

Schrijftips

Even vastgelopen? Of geen idee waar je over moet schrijven?  We hebben wat ideeën voor je verzameld:

Ingrid Kooyman | Inloophuis de Honingraad

4 - 2 - 2020

Extra achtergrondinformatie Ingrid

Vrijwilliger bij inloophuis de Honingraad 

De Honingraad biedt ondersteuning aan kankerpatiënten en hun naasten, door het aanbieden van (groeps)activiteiten en het bevorderen van het contact tussen lotgenoten.

 

Inzichten

  • Soms vinden omstanders het heel moeilijk om wat te zeggen tegen een zieke, omdat ze niet goed weten hoe ze moeten regeren.
  • Zieken vinden het fijn om te horen dat ze niet de enige zijn. lotgenotencontact speelt hier een grote rol in.
  • Mensen voelen zich vaak schuldig naar hun familie en vrienden, vanwege de zorg die ze nodig hebben en het verdriet dat ze meebrengen met hun ziekte.

Ontwerpcriteria

  • Communicatie rondom dit onderwerp ligt gevoelig voor veel mensen. Het concept moet gecheckt worden op taalgebruik en woordkeuze. 
  • Het ontwerp moet het gevoel kunnen verlichten van het zijn van een last voor verzorgers (familie en vrienden). Iets terug kunnen doen kan dit gevoel verminderen. 
  • Een community rondom het concept kan indirect zorgen voor lotgenotencontact.

Schrijftips

Even vastgelopen? Of geen idee waar je over moet schrijven?  We hebben wat ideeën voor je verzameld: